Du lịch Hải Dương: Những bước đi vững chắc trong giai đoạn 2011-2015 (Cập nhật: 23/08/2016)

Trong giai đoạn 2011 – 2015, dù còn nhiều thách thức và khó khăn nhưng ngành “công nghiệp không khói” của tỉnh đã dần từng bước khẳng định vị thế và đạt được những thành tựu cơ bản, doanh thu du lịch tăng từ 727,9 tỷ đồng năm 2010 lên 1.350 tỷ đồng vào năm 2015, tăng trưởng trung bình 13,1%, đây là sự đóng góp đáng ghi nhận vào sự phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh.

Những kết quả đáng ghi nhận

Trong những năm qua, hoạt động du lịch của tỉnh nhà đã có biến chuyển đáng kể.

Về cơ bản, đã hình thành được một số khu, điểm, tuyến du lịch với các sản phẩm du lịch nổi trội như du lịch lịch sử, văn hóa, du lịch sinh thái, du lịch nghỉ dưỡng, du lịch tâm linh. Lượng khách du lịch đến Hải Dương ngày càng tăng, như năm 2010 đạt 571.870 lượt, đến hết năm 2015 tỉnh Hải Dương thu hút 1.125.000 lượt, tăng trưởng trung bình 14,5%/năm. Các khu, điểm tập trung đông khách du lịch như Khu di tích quốc gia đặc biệt Côn Sơn - Kiếp Bạc, Khu di tích danh thắng quốc gia Đảo Cò, Khu du lịch An Phụ - Kính Chủ; các điểm du lịch tâm linh đền, chùa; các lễ hội truyền thống khác. Tổng thu xã hội từ du lịch từng bước đóng góp vào GDP của tỉnh, góp phần chuyển dịch mạnh cơ cấu kinh tế, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội. Hoạt động du lịch phát triển cũng nâng cao nguồn nhân lực du lịch, năm 2010, Hải Dương có  3.745 lao động làm việc trực tiếp trong cơ quan quản lý nhà nước về du lịch và các cơ sở kinh doanh du lịch thì năm 2015 tăng lên 5.500 người, tăng trưởng trung bình 8 %.


Hội thi Pháo đất là một trong những hoạt động thu hút đông đảo du khách về dự lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc.

Để đạt kết quả trên, công tác thu hút đầu tư phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh được đặc biệt chú trọng. Tính chung cho cả giai đoạn 2011 – 2015 có 26 dự án được cấp chứng nhận đầu tư mới với tổng số vốn đăng ký đầu tư trên 2.500 tỷ đồng. Tuy nhiên, đa số các dự án còn đang đầu tư dở dang, số vốn đã đầu tư ước đạt khoảng 20%. Bên cạnh đó, một số khách sạn, nhà hàng, điểm dừng chân đầu tư xây thêm nhà, phòng, tu sửa, cải tạo trang thiết bị hiện có với tổng số vốn ước đạt 200 tỷ đồng, tổng số vốn đầu tư tăng thêm của các doanh nghiệp trong giai đoạn 2011 – 2015 ước đạt trên 700 tỷ đồng.

Đặc biệt, giai đoạn 2011- 2015, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh đã rất quan tâm chỉ đạo phát triển du lịch thông qua việc chỉ đạo xây dựng và phê duyệt các quy hoạch, chương trình, đề án cụ thể để tạo cơ chế, chính sách phát triển du lịch. Trong đó phải kể đến như “Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Hải Dương đến năm 2020”; “Đề án Phát triển Du lịch tỉnh Hải Dương giai đoạn 2011 - 2015”; “Đề án xây dựng mô hình điểm: Phát triển Du lịch cộng đồng ở Đảo Cò Chi Lăng Nam, huyện Thanh Miện đến năm 2020”; “Đề án thành lập Trung tâm thông tin xúc tiến du lịch”; phê duyệt nhiệm vụ thiết kế quy hoạch chung xây dựng khu du lịch sinh thái sông Hương huyện Thanh Hà; thực hiện đề tài khoa học “Nghiên cứu xây dựng mô hình sản phẩm du lịch tỉnh Hải Dương giai đoạn 2016 - 2020”.

Công tác bảo tồn, phát huy giá trị các di tích lịch sử, giá trị văn hóa truyền thống phục vụ phát triển du lịch cũng được đẩy mạnh, đồng thời khai thác có hiệu quả nguồn tài nguyên du lịch cho phát triển du lịch. Các khu, điểm du lịch đã được hình thành và thu hút khách du lịch bao gồm : Khu Côn Sơn - Kiếp Bạc, Đền thờ Chu Văn An; Khu An Phụ - Kính Chủ; Di tích khảo cổ học Nhẫm Dương và các hang động khu Nhị Chiểu huyện Kinh Môn; điểm du lịch sinh thái đảo Cò Chi Lăng Nam- Thanh Miện Du lịch làng nghề: gốm Chu Đậu- Nam Sách; múa rối nước Hồng Phong- Ninh Giang. Ngoài ra còn một số điểm di tích, làng nghề, làng quê khác đang hình thành điểm du lịch như Di tích Đền Cao, Văn miếu Mao Điền, đền Tranh, đền Khúc Thừa Dụ, chạm khắc gỗ Đông Giao, thêu Hưng Đạo...

Công tác xúc tiến quảng bá du lịch cũng được đặc biệt chú trọng, tăng cường. Nổi bật là  tuyên truyền, quảng bá, xúc tiến du lịch, xây dựng các chuyên đề, chuyên mục, tin bài tuyên truyền về phát triển du lịch phát sóng định kỳ hàng tuần, tháng, năm trên Đài phát thanh và Truyền hình, Báo Hải Dương, Tạp chí VHTTDL Hải Dương… tuyên truyền trên các kênh truyền thông đại chúng của trung ương như Tạp chí Du lịch, Làng Việt, Báo Du lịch… Phát hành hàng ngàn ấn phẩm quảng bá du lịch. Tham gia các Hội chợ du lịch tại Hàn Quốc, thủ đô Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng và các tỉnh Lạng Sơn, Thái Nguyên, Vĩnh Phúc, Bắc Giang, …đã thu hút hàng ngàn lượt khách, nhà đầu tư tới tìm hiểu, tham quan gian hàng. Tích cực tổ chức, tham gia hội nghị, hội thảo du lịch với mục đích chia sẻ, tăng cường sự liên kết, quảng bá, tìm kiếm thị trường khách du lịch như: Hội thảo phát triển sản phẩm du lịch liên vùng; hội nghị kích cầu du lịch tại Hà Nội; hội thảo liên kết xây dựng tour, tuyến du lịch 4 tỉnh Hải Dương, Bắc Giang, Quảng Ninh, Thái Nguyên…

Cùng với đó năm 2010, toàn tỉnh có 133  khách sạn, nhà nghỉ, với tổng số  2637 phòng nghỉ thì đến năm  2015 tăng lên 152 cơ sở lưu trú với tổng số 3.850 phòng, tốc độ tăng trưởng phòng khách sạn giai đoạn 2011 - 2016 đạt 7,9%. Tính đến năm 2015, toàn tỉnh  có gần 30 doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh vận chuyển khách với khoảng gần 1000 xe ô tô các loại. Hàng năm, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch và ban quản lý các khu, điểm du lịch, doanh nghiệp… thường xuyên tổ chức các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ du lịch (quản lý, buồng, nấu ăn, lễ tân, thuyết minh viên, cộng đồng) cho hàng trăm lao động; tổ chức các cuộc thi nghiệp vụ (nghiệp vụ buồng, hướng dẫn viên, thuyết minh viên) nhằm nâng cao tay nghề, nghiệp vụ cho người lao động.

Còn nhiều khó khăn thách thức

Bên cạnh những kết quả đáng ghi nhận thì ngành du lịch của tỉnh còn nhiều hạn chế, khó khăn. Điều đầu tiên phải kể đến là sản phẩm du lịch chưa thực sự tạo ra bước đột phá mang tính sáng tạo và giá trị gia tăng cao. Tiềm năng, lợi thế so sánh để phát triển du lịch của khu Côn Sơn – Kiếp Bạc, sông Hương Thanh Hà, Đảo cò Chi Lăng Nam và các làng nghề truyền thống chưa được khai thác có hiệu quả; chỉ tiêu xây dựng khu Côn Sơn - Kiếp Bạc thành khu du lịch tổng hợp đạt tiêu chuẩn quốc gia chưa hoàn thành. Hệ thống các điểm du lịch chưa được hình thành một cách rõ ràng và vì vậy chưa phát huy được vai trò hạt nhân đối với phát triển du lịch; hệ thống hạ tầng bên trong các khu du lịch như khu Côn Sơn – Kiếp Bạc, Đảo cò Chi Lăng Nam... còn chưa đáp ứng được yêu cầu; nguồn nhân lực du lịch còn nhiều hạn chế cả về số lượng và chất lượng.

Đặc biệt, lượng khách không lưu trú tăng từ 1.633.130 lượt năm 2010 lên 2.000.000  lượt vào năm 2015 tăng trưởng trung bình  4,1%/năm. Khách du lịch không lưu trú là khách của các hãng lữ hành đi theo các tour Hà Nội  - Hải Phòng - Quảng Ninh dừng chân nghỉ  ăn trưa, mua sắm tại các điểm dừng chân trên các tuyến đường 5, đường 18. Số khách này có tốc độ tăng trưởng thấp trong cả giai đoạn và giảm trong các năm 2014, 2015 do thị trường lớn nhất là khách Trung Quốc (chiếm 45% thị phần khách nước ngoài qua Hải Dương) đã không vào Việt Nam từ 20/5/2014, và mới tăng trở lại vào những tháng cuối năm 2015. Số ngày lưu trú của khách du lịch thấp, đạt trung bình là 1,5 ngày.

Những hạn chế trên phải kể đến là do tác động của khủng hoảng kinh tế đã làm giảm khả năng đầu tư của các tổ chức, cá nhân vào dự án du lịch và ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường khách du lịch. Ngân sách nhà nước còn nhiều khó khăn nên vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước cho sự nghiệp phát triển du lịch còn quá thấp so với yêu cầu phát triển. Chưa có kinh phí đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng bên trong các khu du lịch đã được quy hoạch, về cơ bản các khu du lịch này vẫn chỉ khai thác ở dạng tự nhiên, chưa hình thành được khu, điểm du lịch hoàn chỉnh. Còn có nhiều vướng mắc trong việc tổ chức thực hiện Quy hoạch tổng thể bảo tồn khu di tích lịch sử - văn hoá Côn Sơn - Kiếp Bạc gắn với phát triển du lịch. Từ khi quy hoạch được phê duyệt đến nay chưa có các hướng dẫn cụ thể về vị trí thực hiện dự án và cơ chế, chính sách để các nhà đầu tư tiếp cận, đăng ký đầu tư phát triển du lịch. Thiếu chính sách ưu đãi đầu tư vào các khu du lịch trọng điểm nên chưa khuyến khích, thu hút được các nhà đầu tư  có tiềm lực lớn. Các doanh nghiệp du lịch chưa thật sự quan tâm đào tạo, bồi dưỡng kiến thức nghiệp vụ cho đội ngũ lao động trong doanh nghiệp.

Cần tạo bước đột phá

Để Du lịch Hải Dương ngày càng có nhiều gam màu sáng thì cần có nhiều bước đi mạnh mẽ, vững chắc và đột phá hơn nữa. Đặc biệt, tiếp tục hoàn thiện các cơ chế chính sách và tăng cường công tác quản lý nhà nước về du lịch, xây dựng các Quy định về chính sách ưu đãi đầu tư vào các khu du lịch trọng điểm.

Chú trọng khâu đột phá trong công tác đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, ưu tiên đầu tư cơ sở hạ tầng khu du lịch quốc gia Côn Sơn - Kiếp Bạc; đầu tư cơ sở hạ tầng khu du lịch sinh thái sông Hương huyện Thanh Hà; nâng cấp hạ tầng khu du lịch An Phụ - Kính Chủ, di tích khảo cổ học Nhẫm Dương huyện Kinh Môn; hạ tầng khu du lịch sinh thái Đảo Cò...

Các dự án nên ưu tiên đầu tư như: Dự án phát triển khu du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng quy mô 300 ha tại khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc thuộc địa bàn xã Hưng Đạo và Lê Lợi (Theo Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hải Dương lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2015 - 2020)...Dự án đầu tư xây dựng làng du lịch tại khu Côn Sơn thuộc địa bàn phường Cộng Hòa, thị xã Chí Linh với các hạng mục công trình gồm tập hợp các biệt thự hoặc một số loại cơ sở lưu trú khác như căn hộ, băng-ga-lâu, bãi cắm trại và hệ thống dịch vụ gồm các nhà hàng, quầy bar, cửa hàng mua sắm, khu vui chơi giải trí, thể thao và các tiện ích khác phục vụ khách du lịch...Xây dựng khu du lịch nghỉ dưỡng làng quê Việt và khu bảo tàng, bảo tồn lúa nước ở sông Hương - Thanh Hà; xây dựng tour du lịch đường sông; phát triển làng nghề phục vụ du lịch; cải tạo, đảm bảo môi trường du lịch; nên có những giải pháp huy động, sử dụng vốn hiệu quả, hợp lý.

Chú trọng xây dựng một số sản phẩm du lịch đặc thù làm điểm nhấn thu hút khách; khai thác phát triển thị trường du lịch, trong đó thị trường khách du lịch nội địa xác định là thị trường chính đối với du lịch Hải Dương, ngoài thị trường mục tiêu là các tỉnh trong vùng đồng bằng Bắc Bộ, giai đoạn 2016 - 2020 cần mở rộng ra các tỉnh miền Nam để tăng lượng khách lưu trú và tăng doanh thu, ưu tiên thị trường gần và tiếp đến là thị trường có khả năng chi trả cao như: ASEAN; Đông Bắc Á; các nước Châu Âu; Bắc Mỹ.

Công tác tuyên truyền quảng bá, xúc tiến du lịch cần đầu tư mạnh mẽ hơn, tập trung vào giai đoạn 2016 -2020, tập trung mạnh vào phát triển marketing điện tử. Tăng cường thông tin tuyên truyền quảng bá  trên trang thông tin điện tử của Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch; Trung tâm Thông tin Xúc tiến Du lịch; các cơ quan truyền thông trung ương và địa phương...tổ chức các hoạt động xúc tiến đầu tư vào các điểm du lịch; nghiên cứu tổ chức sự kiện du lịch để thu hút khách đến Hải Dương; nghiên cứu, xây dựng hình ảnh, thương hiệu du lịch; tập trung tuyên truyền quảng bá vào các thị trường trọng điểm của Hải Dương, Hà Nội, Hải Phòng và các tỉnh đồng bằng sông Hồng; xây dựng cơ chế tạo nguồn cho hoạt động xúc tiến du lịch; đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền quảng bá của các doanh nghiệp: khuyến khích các doanh nghiệp du lịch lồng ghép quảng bá hình ảnh các khu điểm du lịch Hải Dương vào các chương trình quảng bá, tiếp thị của doanh nghiệp; đối với các cơ sở lưu trú ngoài việc quảng bá trên trang điện tử của doanh nghiệp nên tham gia vào hệ thống đặt phòng quốc tế như agoda.com, booking.com, tripadvisor để thu hút khách lưu trú quốc tế và khách nội địa trên phạm vi toàn quốc.

Bên cạnh đó việc đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng nhân lực du lịch cũng cần quan tâm sâu sát; vấn đề bảo vệ tài nguyên môi trường, giữ gìn an ninh trật tự trong hoạt động du lịch; đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ; hợp tác quốc tế và xã hội hóa hoạt động du lịch…

Ngành du lịch cố gắng phấn đấu đến năm 2020 hoàn thành cơ bản việc đầu tư xây dựng khu Côn Sơn - Kiếp Bạc thành khu du lịch quốc gia; tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2016 - 2020: Khách du lịch lưu trú tăng 8%/năm; doanh thu du lịch tăng 10%/năm. Dự báo đến năm 2020 tổng lượt khách lưu trú đạt  1.650.000 lượt, trong đó: Khách quốc tế: 350 lượt; khách nội địa: 1.300.000 lượt; doanh thu du lịch: 2.175 tỷ đồng; số phòng khách sạn: 6.780 phòng; lao động trực tiếp: 8.500 người. Đạt mục tiêu là một trong những khâu đột phá mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Hải Dương lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2015-2020 đã xác định.


Nguyễn Thế Anh
Thăm dò ý kiến
Bạn biết website Tạp chí VHTTDL Hải Dương qua nguồn nào?
Qua Internet
Qua tìm kiếm
Qua báo đài
Qua thông tin bạn bè
Thống kê truy cập
Lượt truy cập: 2908793