CHUNG TAY XÂY DỰNG VĂN HÓA ĐỐI THOẠI VỚI DOANH NGHIỆP (Cập nhật: 13/06/2017)

Ở tất các các cấp chính quyền, Việt Nam ngày càng có nhiều cuộc đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp. Có những cuộc đối thoại “nổi tiếng”, được cộng đồng doanh nghiệp nóng lòng chờ đợi như các Hội nghị đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp của Thủ tướng Chính phủ được tổ chức hàng năm.

Mới nhất là Hội nghị Thủ tướng đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp được tổ chức vào ngày 17/5/2017 với sự có mặt của khoảng 2000 đại biểu và được truyền trực tuyến tới 63 tỉnh thành trên cả nước với hàng trăm người tham gia mỗi điểm cầu, như vậy có thể thấy sẽ có cả vạn người tham gia hội nghị này. Số ý kiến phát biểu trực tiếp tại Hội nghị có thể không được nhiều, tuy vậy để chuẩn bị cho Hội nghị, chắc chắn Ban tổ chức đã phải tổng hợp hàng nghìn ý kiến hết sức đa dạng từ các hội, hiệp hội doanh nghiệp, cộng đồng doanh nghiệp và các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân khác. Cùng với những công việc cụ thể được giải quyết trực tiếp tại Hội nghị, sau mỗi hội nghị đều có những chỉ đạo rất sâu, sát, cụ thể để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các doanh nghiệp. Như vậy, có thể thấy tầm quan trọng đặc biệt của hội nghị đối thoại, trong đó ngoài việc giải quyết các công việc cụ thể, đó còn là nguồn quan trọng để xây dựng, phản biện cơ chế chính sách và đặc biệt là từ các Hội nghị đối thoại nhất định sẽ làm tăng thêm niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp với các cơ quan công quyền và đội ngũ “công bộc”.


Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Mạnh Hiển giải đáp những thắc mắc của cộng đồng doanh nghiệp tỉnh. Ảnh: Thành chung

Theo Từ điển Tiế́ng Việt của Viện Ngôn Ngữ học thuộc Ủy ban Khoa học xã hội Việt Nam, thì đối thoại là nói chuyện qua lại giữa hai hay nhiều người với nhau. Nếu chỉ xét thuần túy trên từ ngữ, thì đối có nghĩa là qua lại hoặc ngược nhau (ví dụ như hát đối hay câu đối), và thoại có nghĩa là nói. Như vậy, đối thoại có nghĩa là nói qua lại hay nói ngược nhau. Như vậy, khi nói đến đối thoại thì phải có sự đối lập, hay ít ra sự khác biệt, nếu không thì người ta sẽ gọi là hội thoại, chia sẻ, trao đổi, đàm đạo… Mặt khác, đối thoại là đi đến một sự thật, chứ không phải đi đến một sự thỏa hiệp. Nếu nói với nhau để đi đến một sự thoả hiệp sau khi mỗi bên phải nhượng bộ một tí hầu hai bên cùng có lợi, thì người ta gọi là thương lượng,đàm phán, mặc cả, chứ không gọi là đối thoại.

Cùng với sự quyết liệt của Chính phủ, các địa phương, trong đó có Hải Dương, thời gian vừa qua đã quan tâm tổ chức các Hội nghị đối thoại với cách làm mới hoàn toàn, những khó khăn, vướng mắc và các thức xử lý giải quyết trước hội nghị đối thoại được tập hợp thành tài liệu rất đầy đủ, chi tiết, phát cho các đại biểu mà không trình bày lại tại Hội nghị đối thoại; mở cửa tự do không hạn chế số lượng người tham dự; sau hội nghị đối thoại sẽ có văn bản giao việc cụ thể cho các cơ quan, đơn vị có liên quan giải quyết với thời hạn cụ thể. Thời gian Hội nghị cơ bản được dành cho việc đối thoại trực tiếp. Gần đây nhất là Hội nghị đối thoại của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Hải Dương với cộng đồng doanh nghiệp được tổ chức ngày 27/4/2017, được đánh giá là Hội nghị có nhiều ý kiến thẳng thắn, sôi nổi nhất từ trước đến nay. Trong đó, có một số ý kiến đã được giải quyết ngay tại Hội nghị và ngay sau hội nghị, bước đầu mang lại niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp tỉnh nhà.

Ngoài những hội nghị đối thoại của Chính phủ, UBND các cấp, các bộ, ngành Trung ương và các sở, ban, ngành của các địa phương cũng đã thường xuyên tổ chức các hội nghị đối thoại.

Tuy vậy, dường như vẫn chưa đủ, cộng đồng doanh nghiệp vẫn chưa thấy thỏa mãn, những khó khăn vướng mắc vẫn còn rất nhiều, ngày đêm tác động đến doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, làm cho “đội ngũ” này mãi không lớn lên được…

Để tháo gỡ, chúng ta phải nhận diện các khó khăn mà cộng đồng doanh nghiệp đang mắc phải. Người ta hay nhắc đến những khó khăn cơ bản nhất như: 1) Cơ chế, chính sách, pháp luật… chưa phù hợp, chưa khả thi, chưa thuận lợi, có chỗ thiếu khả thi, thiếu đồng bộ lại thay đổi quá nhiều, quá nhanh; 2) Việc thực thi không nghiêm túc, có tình trạng nói không đi đôi với làm, cán bộ hoặc không “thuộc bài” hoặc thuộc nhưng muốn nhũng nhiễu hoặc tệ hơn là mắc cả hai bệnh; 3) Nội lực (vốn, thị trường, lao động, công nghệ, trình độ…) của không ít doanh nghiệp còn yếu và thiếu đủ bề… mà ít nói đến một khó khăn rất căn bản là do chúng ta chưa xây dựng được văn hóa đối thoại.

Những “Một điều nhịn, chín điều lành”, “Nhất thân, nhì quen”, “Đấu tranh, tránh đâu”, “Ăn cỗ đi trước, lội nước đi sau”… không biết từ bao giờ đã ngấm vào máu thịt của nhiều người dân nước Việt. Không ít hội nghị đối thoại được biến thành hội nghị tuyên dương, khoe thành tích, tranh thủ quảng cáo cho doanh nghiệp mình,  thậm chí là độc thoại. Rất ít ý kiến được nêu ra, tình trạng né tránh, sợ bị để ý, sợ bị “đì” sau này. Tệ hơn là do thiếu quan tâm, thiếu đi niềm tin là các cơ quan công quyền sẽ nghiêm túc nhìn nhận, sửa đổi, nên có nhiều hội nghị đối thoại được tổ chức công phu, hoành tráng nhưng lại thiếu đi thành phần chính là các doanh nghiệp, với tỷ lệ đến có khi chỉ đạt ở mức 30%. Không nói ra thì khó khăn, bức xúc vẫn còn nguyên đó, thế là thay vì nói công khai có nhiều trường hợp quay sang nói sau lưng, nói bằng phiếu khảo sát của các tổ chức đánh giá môi trường kinh doanh .v.v. Khi bị đánh giá thấp về môi trường kinh doanh thì địa phương sẽ mất đi cơ hội các nhà đầu tư tìm đến và như thế thì sự phát triển kinh tế địa phương sẽ yếu kém, mà yếu kém lại là cái “tổ” sinh tệ nạn, nhũng nhiễu … thật luẩn quẩn. Bên cạnh đó là việc nhiều cơ quan công quyền không duy trì nghiêm lịch tiếp công dân, không xử lý kịp thời những khó khăn, vướng mắc ngay từ khi nó phát sinh, để “tích” lại sinh bệnh tật; ngược lại, người dân, doanh nghiệp cũng chưa hiểu, chưa biết được và chưa sử dụng đúng các quyền của mình như là quyền được biết, quyền được hỏi, quyền được nghe câu trả lời … chỉ đơn giản như là nhiều mục Hỏi – Đáp trên các Web site của các cơ quan nhà nước còn rất vắng khách.

“Khôn ngoan ra cửa quan mới biết” là câu nói hay của người xưa mỗi khi có việc liên quan đến bộ máy công quyền. Không ít những ấm ức, bức xúc được giải quyết ổn thỏa mà không hề tốn tiền bạc là hiệu quả lớn lao đem lại từ các cuộc đối thoại. Thời gian tới, hy vọng sự chân thành, cầu thị, nghiêm túc, nói là làm, hứa hẹn tại hội nghị đối thoại như thế nào thì sẽ làm đúng như thế của bộ máy công quyền và đội ngũ “công bộc”, không nói quấy nói quá cho xong chuyện, giải quyết công việc “đâu ra đó” chứ không phải “đâu vẫn còn đó” hay “đâu vào đó” thì chắc chắn các Hội nghị đối thoại sẽ rất hiệu quả với sự hướng ứng tích cực, đông đảo của cộng đồng doanh nghiệp.

Và như thế, rõ ràng, cần lắm việc xây dựng, bồi đắp cho văn hóa đối thoại!.

Lê Xuân Hiền

Thăm dò ý kiến
Bạn biết website Tạp chí VHTTDL Hải Dương qua nguồn nào?
Qua Internet
Qua tìm kiếm
Qua báo đài
Qua thông tin bạn bè
Thống kê truy cập
Lượt truy cập: 0