Vài suy nghĩ nhỏ về vấn đề lớn: Văn hoá giao thông (Cập nhật: 30/03/2012)

Cách đây gần hai chục năm, một ký giả nước ngoài đến Việt Nam đã nhận xét: Những gì phức tạp và nguy hiểm đến tính mạng có thể ví với giao thông ở đây!.



Barie chắn báo hiệu tàu sắp qua, nhưng vẫn có nhiều người điều khiển xe mô-tô cố tình vượt . Ảnh chụp tại đường Điện Biên Phủ - TP Hải Dương. (Ảnh;  PT)

Giao thông lộn xộn, mất an toàn ở mọi nơi mọi lúc, gây bao hậu quả khiến mọi người hết sức lo ngại. Bảo đảm an toàn giao thông trở thành vấn đề lớn của xã hội. Các cấp, các cơ quan, ban, ngành chức năng đã tìm nhiều giải pháp tích cực nhằm chặn đứng, đẩy lùi tai nạn giao thông. Chúng ta từng phát động "Tuần lễ an toàn giao thông", "Tháng an toàn giao thông", rồi "Năm an toàn giao thông". Nhiều quy định về kiểm tra, xử phạt các trường hợp vi phạm luật và các quy định dưới luật về an toàn giao thông. Có hình phạt khá mạnh như: phạt tới 10 triệu đồng, tạm giữ xe 10 ngày, thu bằng lái xe 60 ngày, do sử dụng rượu, bia quá mức quy định khi tham gia giao thông… Song, tất cả các biện pháp trên xem ra mới phát huy tác dụng một thời gian đầu và ở mức độ nhất định.



Khu Chợ Phí xã Cẩm Hoàng, huyện Cẩm Giàng, người dân thường xuyên họp chợ lấn chiếm lòng đường giao thông 5B, xe ô-tô đỗ trái đường, gây
cản trở giao thông, tiềm ẩn mất an toàn giao thông. Ảnh chụp lúc 7 giờ 57 phút ngày 6/3/2012.(Ảnh: T.T)

Nguyên nhân chủ yếu gây mất an toàn giao thông do người tham gia giao thông và những người, những ngành liên quan chưa tự giác chấp hành pháp luật. Khái niệm Văn hoá giao thông được xem như sự phát triển của văn hoá nói chung, một biện pháp tổng hợp nhằm bảo đảm an toàn giao thông.

Văn hoá nói chung là những giá trị vật chất, tinh thần do con người sáng tạo ra; là những tri thức, kiến thức khoa học, trình độ cao trong sinh hoạt xã hội biểu hiện của văn minh…(1).



Điều khiển xe mô-tô lạng lách đèo ba không đội mũ bảo hiểm. Ảnh chụp tại đường Ngô Quyền, TP Hải Dương. (Ảnh: X.T)

Như thế, văn hoá giao thông bao gồm cơ sở hạ tầng giao thông, những luật lệ, quy định về việc quản lý, những hiểu biết về an toàn giao thông, cách thức tham gia giao thông, đến việc đầu tư xây dựng các công trình giao thông, nhà cửa, cầu đường, kho tàng, bến bãi, biển báo, xử lý những vi phạm… Trong đó mối quan tâm lớn là hiểu biết và ý thức của người tham gia giao thông. Luật an toàn giao thông, các quy định dưới luật cụ thể ở mỗi thời điểm, mỗi nơi được đúc kết từ thực tế là kết tinh tri thức văn hoá về giao thông. Trong hàng loạt vấn đề về văn hoá giao thông, việc cấp thiết và có thể làm ngay là tuyên truyền, hướng dẫn cho mọi người, mọi gia đình, mọi cấp, ngành hiểu rõ và thực hiện đúng luật. Đây là tiêu chí tối thiểu để xem xét hành vi tham gia giao thông có hay không có văn hoá. Và, không chỉ dừng lại ở việc nhận xét, điều quan trọng hơn là từ đó có những biện pháp ngăn chặn đẩy lùi tai nạn giao thông. Tất cả các hành vi không văn hoá, cũng không nên chỉ dừng ở việc phạt, rồi cho tiếp tục tham gia giao thông, mà cần phải "làm lại từ đầu", tức là đối tượng vi phạm phải được học lại, kiểm tra lại nhận thức về luật an toàn giao thông. Cùng với xã hội, vai trò gia đình là yếu tố quan trọng hàng đầu. Ông bà, cha mẹ, chú ý giáo dục con cháu có ý thức tự giác chấp hành luật khi tham gia giao thông. Không thờ ơ, nuông chiều chạy theo sở thích nhất thời của con trẻ mà đầu tư phương tiện cho những trẻ chưa đủ điều kiện sử dụng về tuổi tác, kinh nghiệm, hiểu biết luật… Nhiều người cùng phàn nàn và lo sợ khi đi đúng đường, đúng luật, nhưng nếu không chú ý quan sát, vẫn dễ bị người khác, đa số là thanh niên, thiếu nhi đi ẩu, va quệt phải. Người xưa nói: tiên trị gia, hậu trị quốc. Trước tiên, mỗi gia đình phải quản lý, giáo dục các thành viên thực hiện đúng quy định pháp luật, sau mới quản lý được ngoài xã hội. Một người chấp hành tốt luật giao thông, còn phải biết tuyên truyền, hướng dẫn người khác làm theo. Nhiều người cùng thực hiện tốt, thì giao thông trên đường mới an toàn. Người ta cũng thường nói: biết nhận rõ đúng sai, thích làm việc đúng, việc thiện đã là quý, nhưng chưa đủ, còn phải biết cảm hoá người khác làm theo, mới thật sự hiểu biết thấu đáo, có văn hoá văn minh.



Điều khiển xe mô-tô không đội mũ bảo hiểm còn dắt theo chó. Ảnh chụp tại đường Bạch Đằng, TP Hải Dương (Ảnh: BH)

Và, cùng với tuyên truyền vận động, cũng cần có những quy định điều luật cụ thể, thống nhất và nghiêm minh, mới điều chỉnh, quản lý được những hoạt động xảy ra trong xã hội. Không ít người băn khoăn trước thực trạng thiếu nghiêm minh, thiếu thống nhất trong xử lý những trường hợp vi phạm, dẫn đến luật pháp bị lơi lỏng, xem nhẹ. Biểu hiện là có một số không ít những người sử dụng các loại phương tiện giao thông cơ giới, chạy theo lợi ích cá nhân, cục bộ, cố ý vi phạm quy định, xem thường cả tính mạng người khác. Rồi việc mua bán thầu, rút ruột công trình, nhất là các công trình giao thông, tiềm ẩn mối nguy hại khôn lường gây mất an toàn, phản văn hoá đang là căn bệnh nan y… Việc thiết lập trật tự, kỷ cương xã hội trong giao thông là đòi hỏi cấp bách, giải pháp hữu hiệu tự bảo vệ mình, giữ gìn hạnh phúc gia đình, là trách nhiệm, lương tâm của mỗi người, mỗi nhà, mỗi cấp, ngành, vì một xã hội an toàn, văn hoá, văn minh.

Nguyễn Đức Trà

Thăm dò ý kiến
Bạn biết website Tạp chí VHTTDL Hải Dương qua nguồn nào?
Qua Internet
Qua tìm kiếm
Qua báo đài
Qua thông tin bạn bè
Thống kê truy cập
Lượt truy cập: 1856448