BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG - TIẾNG GỌI CỦA SỰ SỐNG (Cập nhật: 13/06/2017)

Trong nền kinh tế hiện đại, tăng trưởng kinh tế phải kết hợp hài hòa giữa 3 mặt của sự phát triển: Kinh tế - xã hội và môi trường. Theo đó, tăng trưởng kinh tế không chỉ hiểu đơn thuần là tăng thu nhập bình quân đầu người mà phải gắn với nâng cao chất lượng cuộc sống. Trong chất lượng cuộc sống, môi trường có vị trí cực kỳ quan trọng liên quan đến sức khỏe, tuổi thọ, an toàn xã hội và sự phát triển bền vững của đất nước...

Chưa bao giờ, bảo vệ môi trường (BVMT) được đặt lên vị trí quan trọng như hiện nay. Sự phát triển với tốc độ nhanh của nền công nghiệp hiện đại cùng với sự hình thành nhiều khu, cụm công nghiệp đô thị tập trung đông dân cư, các làng nghề... xả thải công nghiệp, của sinh hoạt ngày một lớn, đang đe dọa đến môi trường xung quanh, ảnh hưởng môi trường của sự sống bao gồm khí hậu, nguồn nước, cây xanh, không gian,... Con người với tư cách là chủ thể hòa đồng cùng thiên nhiên, nắm bắt các quy luật tự nhiên, cải tạo tự nhiên, cùng với thiên nhiên phục vụ cuộc sống của con người.


Công nhân vệ sinh dọn rác thải trên hồ Bạch Đằng, TP Hải Dương. Ảnh: Thiện Tín

Chúng ta đang ở vào giai đoạn phát triển công nghiệp lần thứ tư (thế hệ 4.0). Sản xuất đang tiến đến trình độ cao, tốc độ tự động hóa, thực hiện phần mềm trong tổ chức sản xuất quản lý ngày càng tiên tiến hơn. Xả thải ở các nhà máy, khu công nghiệp, hầm mỏ, giao thông và rác thải sinh hoạt ngày một nhiều. Khí hậu toàn cầu đang nóng lên. Hiện tượng Enlino gây ra thảm họa ngày một gia tăng, biến đổi khí hậu gây hạn hán, xâm nhập mặn, nước biển dâng đang là mối đe dọa khôn lường.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của BVMT trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước. Ngay từ năm 2004, Bộ Chính trị đã có Nghị quyết số 41 về BVMT, Nghị quyết chỉ rõ: “ BVMT là một trong những vấn đề sống còn của nhân loại, là nhân tố bảo đảm sức khỏe và chất lượng cuộc sống của nhân dân; góp phần quan trọng vào việc phát triển kinh tế - xã hội, ổn định chính trị, an ninh quốc gia và thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế. BVMT vừa là mục tiêu, vừa là một trong những nội dung cơ bản của phát triển bền vững”. Theo đó, “ ngăn ngừa, hạn chế mức độ gia tăng ô nhiễm, suy thoái và sự cố môi trường do hoạt động của con người tác động vào tự nhiên gây ra. Cần khắc phục ô nhiễm môi trường ở những nơi đã bị ô nhiễm, phục hồi các hệ sinh thái, xây dựng nước ta trở thành một nước có môi trường tốt”.

Thực hiện Nghị quyết của Bộ chính trị, các cấp các ngành từ TW đến địa phương đã, đang thực hiện một cách quyết liệt nhằm ngăn chặn việc hủy hoại môi trường, làm cho môi trường trong sạch. Các khu, cụm công nghiệp, các làng nghề phải xử lý rác thải trước khi xả ra môi trường. Có cơ chế chính sách thực hiện đô thị xanh, sạch, đẹp, nạo vét các dòng sông, ao hồ, kênh mương, trồng cây xanh, tổ chức các đợt tuyên truyền nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân, doanh nghiệp trong việc BVMT. BVMT chính là bảo vệ sự sống, là góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống. BVMT - tiếng gọi của cuộc sống đang thôi thúc mỗi người chúng ta phải hành động đối xử có văn hóa với môi trường xung quanh ta.

Tuy nhiên, bên cạnh những chuyển biến tích cực của công tác BVMT, công tác quản lý môi trường còn bộc lộ nhiều yếu kém sơ hở. Một số dự án công nghiệp lớn, khu cụm công nghiệp, làng nghề,... trong quá trình thiết kế quy hoạch xây dựng không thực hiện theo đúng các quy trình kỹ thuật, không có hệ thống xử lý nước thải, rác thải trước khi xả thải ra môi trường. Các lò giết mổ gia súc, gia cầm, sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, trong cây trồng... đều xả thải bừa bãi làm cho môi trường bị ô nhiễm nặng, một số dòng sông bị “bức tử”. Ở một số nơi vui chơi giải trí, du lịch, lễ hội... rác thải không được xử lý cũng gây nên ô nhiễm môi trường.

Trong công nghiệp điển hình như vụ xả thải của Công ty TNHH Gang Thép Hưng Nghiệp Foromosa Hà Tĩnh làm cá chết hàng loạt ở ven biển 4 tỉnh miền Trung vừa qua đã làm ảnh hưởng rất lớn đến môi trường biển và đời sống của nhân dân ở đây, gây dư luận xấu trong môi trường đầu tư. Vụ Công ty TNHH giấy LEEQ MAN Việt Nam tại Hậu Giang có nguy cơ xả thải 258 tấn xút (NaOH) mỗi năm ra sông khiến người dân địa phương lo ngại. Qua kiểm tra, tổng cục môi trường nhận xét hầu hết các nhà máy nằm ven các dòng sông từ Bắc đến Nam đều có nguy cơ bị ô nhiễm môi trường. Tại Hải Dương, vụ xả thải của công ty cổ phần công nghiệp Tung Kuang (Đài Loan) ra sông Ghẽ (Cẩm Giàng) cách đây mấy năm được xử lý kịp thời đã có tác dụng răn đe. Song, hiện nay một số dòng sông đã có những biểu hiện ô nhiễm, màu nước đen, bốc mùi hôi thối cá chết hàng  loạt như ở sông Cầu Xe, cống An Thổ (Tứ Kỳ), Cống Neo (Thanh Miện) ở cụm công nghiệp Tân Hồng - Bình Giang, Lai Vu - Kim Thành xả thải trực tiếp ra môi trường không qua xử lý. Người dân ở thị trấn Phú Thứ (Kinh Môn) kêu cứu vì khói bụi gây ô nhiễm từ các công ty chế biến, khai thác khoáng sản. Bên cạnh việc xả thải của các khu, cụm công nghiệp, xả thải của các bệnh viện, khu chăn nuôi, lò giết mổ gia súc, gia cầm, xả rác thải của người dân cũng là những bức xúc về môi trường. Các sông, ngòi, ao hồ tưới tiêu ở nông thôn đều bị ô nhiễm dù mức độ có khác nhau.

Đã đến lúc chúng ta cùng nhau dóng lên hồi chuông cảnh tỉnh về tình trạng ô nhiễm môi trường. Trên cơ sở đó nâng cao ý thức trách nhiệm của các doanh nghiệp, người dân. Kiên quyết không phát triển kinh tế bằng mọi giá. Thủ tướng chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại cuộc họp thường kỳ tháng 3/2017 đã khẳng định: "Không đánh đổi môi trường lấy phát triển kinh tế". Từ đó, yêu cầu các ngành, các cấp phải thực hiện triệt để những nhiệm vụ trọng tâm về bảo vệ môi trường - Rà soát lại toàn bộ cơ chế chính sách về bảo vệ môi trường, kịp thời bổ sung, hoàn thiện khung pháp lý về bảo vệ môi trường. Kiên quyết dừng hoặc không cấp phép cho những dự án không bảo đảm VSMT. Trong chỉ đạo, lấy phòng ngừa là chính. Đối với các dự án đã đầu tư tăng cường kiểm tra, thanh tra, đổi mới công nghệ xả thải, đảm bảo tiêu chuẩn BVMT. Cùng với các quy định về BVMT, tháng 4/2017 chính phủ ban hành Nghị định về xử phạt các hành vi xả rác thải, phóng uế ở các nơi công cộng, quảng cáo rác thải. Đồng thời yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, cơ sở khẩn trương ban hành kế hoạch bảo vệ môi trường theo chỉ đạo của Chính phủ. Cùng với cả nước, tỉnh Hải Dương cũng đang chỉ đạo quyết liệt công tác BVMT, thực hiện tốt vệ sinh an toàn thực phẩm. Những ngày gần đây, các đoàn công tác của tỉnh cũng trực tiếp đi kiểm tra, thanh tra các khu, cụm công nghiệp, các làng nghề, các lò giết mổ gia súc, gia cầm có kế hoạch, biện pháp nhằm ngăn chặn, đẩy lùi nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, BVMT một cách thiết thực, hiệu quả nhất, chỉ đạo của tỉnh là: Doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, chế biến nào chưa có hệ thống xử lý rác thải, nước thải thì chưa được hoạt động, không đánh đổi phát triển doanh nghiệp, phát triển kinh tế với BVMT.

Bảo vệ môi trường chính là bảo vệ sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững, bảo vệ sự sống, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống. BVMT là một biểu hiện nét đẹp của văn hóa, đối xử với thiên nhiên, giữa con người với con người có văn hóa. Không thể nào có "nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc" mà đất nước bị tình trạng ô nhiễm môi trường quá ngưỡng cho phép. Cho nên, ở một số thành phố lớn như Bắc Kinh (TQ) người ta đặt máy đo tỷ lệ ô nhiễm không khí, ô nhiễm môi trường. Ở nước ta, thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh bước đầu cũng có những thiết bị đo nồng độ ô nhiễm không khí. Qua đó đủ thấy BVMT có vị trí quan trọng như thế nào đối với đời sống con người, yếu tố đảm bảo cho chất lượng cuộc sống được tốt hơn, có văn hóa hơn.

Với sự vào cuộc quyết liệt của toàn Đảng, toàn dân, của cả hệ thống chính trị, tin rằng công tác BVMT của tỉnh ta sẽ có những bước phát triển mới phục vụ cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội - văn hóa ở địa phương lên tầm cao mới - Bảo vệ môi trường - tiếng gọi của sự sống!.


Vũ Hoàng Luyến
Thăm dò ý kiến
Bạn biết website Tạp chí VHTTDL Hải Dương qua nguồn nào?
Qua Internet
Qua tìm kiếm
Qua báo đài
Qua thông tin bạn bè
Thống kê truy cập
Lượt truy cập: 2908812