Nhớ mùa thu Độc lập (Cập nhật: 11/09/2019)

Những ai sinh ra giữa mùa Thu năm ấy, nay đã bước sang tuổi 74. Đây là lớp người không chịu một ngày nô lệ. Bởi Mùa thu cách mạng 1945 - Ất Dậu đã giải phóng dân tộc, giải phóng những kiếp người từ vũng bùn đen, đi lên.

Từ cuối tháng 6, triền miên đến hết tháng 7, ông trời nổi cơn cáu kỉnh. Đài khí tượng liên tục báo tin thời tiết nóng nắng khắc nghiệt kéo dài. Các dòng sông khô cạn, ruộng đồng, vườn tược héo hon, những vụ cháy rừng kinh khủng cướp đi  bao nhiêu tiền của, sức lực con người. Nhiều vùng quê thiếu nước sinh hoạt. Mọi hoạt động con người căng như một dây đàn... Nhưng khi tờ lịch cuối cùng tháng 7  rơi xuống, nhường chỗ cho ngày đầu tháng 8, thì y như có phép lạ. Cả vòm trời không gian như chùng xuống, tiết trời dịu hẳn đi.

Sáng sớm đi bộ  hít thở trong công viên Bạch Đằng, ai nấy đều thấy khoan khoái. Hình như có một làn sương mơ hồ nào đó đang chạm vào làn da gợi chút ngây ngây. Đêm, thi thoảng đã nghe lắc rắc hạt mưa thưa khiêm tốn, dè dặt. Chỉ vậy thôi mà cây lá trong vườn tươi tỉnh lại, thắm sắc, và những cánh hoa thấm nhuần thuận lý âm dương, dạt dào sự sống tự tin hơn. Riêng đầm sen sót lại giữa cánh đồng thì đang co mình, ủ ê khi biết đã sắp hết thì.

 Có người bảo, năm nay lập thu sớm ?

 Quả thế, mùa thu đang đến rồi.

Em bé cất tiếng khóc chào đời giữa mùa Thu Độc Lập năm Ất Dậu, nay đã sang tuổi 74. Vậy mà vừa mới được 15 tháng tuổi, bé đã phải nằm trong chiếc thúng tre cùng cha mẹ đi tản cư khi cuộc kháng chiến bùng nổ. Đây là lớp người không chịu một ngày nô lệ dưới ách thực dân phong kiến. Nhưng lại lớn khôn và trưởng thành cùng đất nước từ trong cuộc chiến đấu ác liệt chống những kẻ thù xâm lược, vượt qua biết bao nhiêu thăng trầm cùng dân tộc.

Nhân dân tưng bừng đón bộ đội vào tiếp quản thị xã Hải Dương năm 1945 - Ảnh: TL

Chỉ những ai tuổi ngoại bát tuần trở lên mới có thể chứng kiến cảm xúc  những ngày mùa thu năm ấy. Ông bạn tôi cùng phố kể rằng, mới 7-8 tuổi đã theo mẹ đi biểu tình cách mạng. Ngày ấy, trên các nẻo đường phố thị xã Hải Dương,  chiều 18 tháng 8 năm 1945, hàng nghìn người tràn ra đường, mang theo cờ, biểu ngữ, rầm rộ hô vang khẩu hiệu Ủng hộ cách mạng, ủng hộ Việt Minh. Đoàn người  rầm rập tiến về quảng trường Độc lập, tổ chức mít tinh. Khí thế cách mạng như triều dâng thác đổ, khiến cho Tỉnh trưởng bỏ trốn và Phó Tỉnh trưởng Trần Văn Tuyên phải đầu hàng nộp triện cho chính quyền nhân dân. Quần chúng reo hò, tung nón, mũ hô vang khẩu hiệu ủng hộ Việt Minh giành quyền độc lập. Lịch sử cách mạng Hải Dương chép: Ngày 25/8/1945 hàng chục vạn quần chúng từ các huyện đổ về thị xã dự cuộc mít tinh lớn mừng thắng lợi cách mạng. Súng, gươm, giáo, mác giương cao và rực rỡ màu cờ đỏ sao vàng tung bay dưới trời thu. Nhà cách mạng Vũ Duy Hiệu đã đọc diễn văn, tuyên bố xoá bỏ chính quyền thực dân phong kiến ở Hải Dương và tuyên bố thành lập Uỷ ban Nhân dân cách mạng lâm thời tỉnh có 7 người, do ông làm Chủ tịch. Kết thúc mít tinh, lại tuần hành khắp nơi trong thị xã. Khi đoàn người đi qua phố lớn, nhiều cụ già, trẻ em từ trong các ngõ phố mừng vui ùa ra đường, hòa vào dòng người hát bài ca cách mạng. Những đôi mắt mờ do tủi hờn oan khổ, những tấm thân gầy guộc trơ xương vì ngục tù, đói khát lầm than đang hít sâu vào lồng ngực không khí trong lành của giây phút tự do, ca vang bài ca chiến thắng. Và giữa những khuôn mặt nhàu nát ấy đã hằn lên nét vui sướng làm lại cuộc đời, lấp lánh dưới bóng cờ đỏ sao vàng.

Ngày 25-8-1945 trở thành dấu son trong lịch sử  đất người Hải Dương!

Vậy mà 74 năm, quá hai phần ba thế kỷ. Đất nước, quê hương đã đi qua những chặng đường dài. Chiến tranh và hòa bình, dựng xây và đổi mới… rồi từng bước chuyển mình trên con đường hội nhập, để lại phía sau bao nhiêu xúc động. Có nụ cười và nước mắt, cay đắng và ngọt ngào. Cậu bé cầm cờ đi trong đoàn người biểu tình năm ấy, bây giờ đã thượng thọ  bát tuần, trên ngực lấp lánh những tấm huân chương. Hàng ngày ông vẫn ra vui chơi giải trí ở Câu lạc bộ Nguyễn Trãi, vẫn đi qua con đường Hồng Quang, một thời có Quảng trường Độc Lập, nhìn cảnh nay mà ngẫm tới chuyện ngày xưa…

Hải Dương là một vùng quê văn hiến, được thiên nhiên ưu đãi. Xóm làng trù phú, bốn mùa quả ngọt hoa tươi. Những dòng sông ngàn năm gạn lọc nắng mưa, bồi đắp thành cánh đồng, trang trại, tạo ra phẩm vật dồi dào, đặc sản thanh tú, làng nghề truyền thống, sinh ra những nhà khoa bảng, những danh lam thắng cảnh, những áng văn thơ bất hủ làm rạng rỡ thi đàn nước nhà.

 Chính mạch nguồn văn hóa ấy đã kết đọng thành phẩm giá con người Hải Dương: Thông minh, sáng tạo, nhân nghĩa. Hình thành mảnh đất lịch sử gan góc dạn dày. Ở đây từ xưa nhiều bậc anh hùng, nhà hiền triết, đức cao vọng trọng của đất Việt đã hội tụ dựng nghiệp, lập danh, lập ngôn. Những tên tuổi Trần Quốc Tuấn, Nguyễn Trãi, Chu Văn An, Tuệ Tĩnh, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Mạc Đĩnh Chi,  Nguyễn Thị Duệ… còn sống mãi trong lòng người. Giữa những bậc anh hùng ấy,  nổi lên Khúc Thừa Dụ được lịch sử đánh giá là ông vua giành quyền độc lập, và  Mạc Đăng Dung  khởi thủy triều nhà Mạc, truyền ngôi cho 9 đời sau.

Có thể nói Hải Dương là đất phát tích đế vương!

Đất đã dung dưỡng con người thành phẩm giá. Người làm cho đất sang trọng thiêng liêng.                              

     Mảnh đất ấy kể từ mùa thu cách mạng, đã thay đổi không ngừng qua chặng đường lịch sử. Một tỉnh thuần nông, chiêm khê mùa thối, bây giờ xuất hiện thị trấn, thị tứ, những khu liên doanh công nghiệp sầm uất, làm đổi thay diện mạo quê hương. Những con đường lầy lội ven sông, leo lét ngọn đèn thì bây giờ sừng sững cây cầu, điện sáng. Cây vải thiều năm nào chỉ xạc xào những chùm quả dăn deo bây giờ thành mặt hàng xuất khẩu, lần đầu tiên len vào thị trường khó tính trên thế giới. Quả ớt nồng cay hóa ngọt. Hòn đất màu hoa đào Trúc Thôn chịu nhiệt; hòn đất cao lanh dẻo mềm, mẩu đá xanh Kinh Môn ngụp lặn vào khói lửa, hóa thân thành hạt xi măng kết dính công trình. Con người biết bảo vệ  môi trường sinh thái, níu giữ cánh cò Chi Lăng Nam bay mỏi giữa ca dao. Người biết nâng niu từng hạt mồ hôi, giọt nước mắt đã thấm vào đất Kinh Môn để hóa thành đĩa xôi nếp hoa vàng dẻo thơm, hay vị ngọt lành quả vải thiều Thanh Hà, tấm bánh gai Ninh Giang thơm thảo, giọt rượu nồng nàn Phú Lộc…Trân trọng giữ đạo lý uống nước nhớ nguồn, tri ân người vì nước đã hy sinh.

Chưa bao giờ sức mạnh quần chúng được đẩy mạnh lên như thế dưới ánh  nắng thu này. Cuộc chiến chống tham nhũng, lợi ích nhóm đang dấy lên phong trào rộng khắp gây được niềm tin trong xã hội. Những tội ác, tội phạm, bấy lâu  ẩn nấp trong ngõ ngách đời sống, làm băng hoại đạo đức xã hội, và phá hoại nền kinh tế đất nước, cản trở công cuộc đổi mới của dân tộc… được đưa ra ánh sáng.

Đi dưới nắng thu hôm nay, bỗng nhớ 74 mùa Thu năm trước. Ta lắng nghe như tiếng Bác Hồ đọc tuyên ngôn dựng nước trên quảng trường Ba Đình lịch sử vọng về.  

Đã nghe hơi thu và man mác heo may, lòng càng bồi hồi nhìn lại đất quê đang dào dạt sức sống chuyển mình./.

Khúc Hà Linh

Thăm dò ý kiến
Bạn biết website Tạp chí VHTTDL Hải Dương qua nguồn nào?
Qua Internet
Qua tìm kiếm
Qua thông tin bạn bè
Thống kê truy cập
Lượt truy cập: 0