Lễ hội đền Cối Xuyên - tưởng niệm 672 năm ngày mất của Nghĩa Xuyên Công Nguyễn Chế Nghĩa (Cập nhật: 02/10/2013)

Tại di tích lịch sử văn hóa quốc gia Đền Cối Xuyên (Đền Cuối), từ 30-9 đến 2-10 ( tức 26 đến 28-8 Quý Tỵ), cán bộ và nhân dân các thôn, khu dân cư của Thị trấn Gia Lộc đã trọng thể tổ chức Lễ hội tưởng niệm 672 năm, ngày mất của Tướng quân Nguyễn Chế Nghĩa-một nhân vật nổi tiếng trong lịch sử dân tộc.



Lễ rước bộ trong ngày hội thu hút đông đảo quần chúng nhân dân tham gia.

          Sinh ra trong một gia đình có danh vọng ở xã Cối Xuyên, huyện Trường Tân (nay thuộc Thị trấn Gia Lộc), Nguyễn Chế Nghĩa từ nhỏ đã có sức khoẻ lạ thường, giỏi võ nghệ, thông thiên văn-địa lý và giỏi binh pháp... Ông được vua Trần và Hưng Đạo Vương rất trọng dụng trong những lần đánh quân Nguyên-Mông xâm lược nước ta (Thế kỷ 13). Ra trận, Nguyễn Chế Nghĩa cưỡi ngựa, cầm giáo xông vào giữa đám quân giặc như chỗ không người. Giặc Nguyên-Mông kinh sợ gọi ông là thần tướng. Ông từng được cử làm Khống Bắc đại tướng quân, trấn thủ Lạng Sơn. Khi giặc chiếm Thăng Long, ông thường tổ chức dẫn binh đêm đêm đánh vào trại giặc, chỉ huy trận phục kích ở làng Kiêu Kỵ (Gia Lâm), diệt hàng trăm tên. Nguyễn Chế Nghĩa đã từng cùng Phạm Ngũ Lão tham gia những trận đánh lớn trên sông Bạch Đằng, phá tan quân Nguyên... Do có nhiều công lao to lớn,ông được vua Trần phong tước "Nghĩa Xuyên Công" và gả con gái yêu là công chúa Ngọc Hoa cho ông. Nguyễn Chế Nghĩa từng được giữ nhiều trọng trách: Nghiệp võ đã từng giữ chức Thái úy; nghiệp văn đến chức Lễ bộ Thượng thư. Khi tuổi cao, về nghỉ ở quê Cối Xuyên, ông sống cuộc đời bình dị, lập chợ Cuối để dân giao thương và lập giáo trường để rèn dân binh. Sử cũ chép: Bình sinh, Nguyễn Chế Nghĩa là người thẳng thắn, không khoan nhượng với bọn nhũng nhiễu hại dân. Có thể vì vậy mà bọn xu nịnh hãm hại ông. Một lần, dự triều hội dâng kế giữ nước an dân, ngày 28-8 âm lịch (1341) trên đường về Cối Xuyên, ông bị ám hại và mất ở quán Ninh Kiều - Kiêu Kỵ (Gia Lâm).

        Để tri ân công đức của ông, các làng ở Cối Xuyên xưa - TT Gia Lộc nay và làng Kiêu Kỵ (Gia Lâm) đã tôn ông làm Thành hoàng và lập đền thờ ông từ đó. Lễ hội ở 2 vùng quê này là tưởng niệm ngày mất của ông; hàng năm được tổ chức với quy mô rất lớn trong 3 ngày, với sự tham gia của hàng vạn người. Lễ hội có nhiều nghi thức đặc biệt như: Lễ rước bộ từ các làng rồi hội nhau cùng rước vào đền, ra lăng; Lễ rước kiệu bay thể hiện uy vũ của tướng quân. Cùng với các nghi lễ, lễ hội truyền thống làng Cối Xuyên còn giữ được nhiều trò chơi dân gian độc đáo như: múa rồng, lân và đánh thó (tức đánh gậy) phỏng theo lối võ dân tộc do chính Tướng quân Nguyễn Chế Nghĩa sáng tạo và truyền dạy cho dân để đánh giặc.

P.V

Thăm dò ý kiến
Bạn biết website Tạp chí VHTTDL Hải Dương qua nguồn nào?
Qua Internet
Qua tìm kiếm
Qua thông tin bạn bè
Thống kê truy cập
Lượt truy cập: 0